Ga naar inhoud (ALT + C)

KORT over het werk

Terug naar overzicht

titel Monument Koning Willem II
jaar van realisatie 1853
naam kunstenaar(s)
locatie Heuvel (bekijk het werk op de kaart)
materiaal brons, sinds 1998 bij herinrichting Heuvel op glazen sokkel
herkomst opdracht Comite tot 0prichting van een nieuw Standbeeld voor Koning Willem II
eigenaar Gemeente Tilburg
kunstroute
afbeeldingen
klik voor vergroting
klik voor vergroting
klik voor vergroting

De onthullingsplechtigheid in Den Haag, op 23 maart 1854, was gepaard gegaan met de nodige lofuitingen aan het adres van de beeldhouwer. Maar ruim een halve eeuw later was het standbeeld bij de Hagenaars uit de gratie geraakt. Zozeer zelfs, dat het in 1924 vervangen werd door een kopie van het ruiterstandbeeld van Willem II dat in 1884 in Luxemburg was opgericht (ontworpen door A. Mercé, 1845-1916). Het Tilburgse gemeentebestuur kocht het afgeschreven standbeeld op en gaf het een prominente plaats op het Heuvelplein.
De vorst is uitgebeeld als opperbevelhebber van het leger. Op de hoeken van de sokkel zitten vier allegorische figuren. De vrouw met kroon en scepter personifieert het Koningschap. Rechts van haar zit de Wetgeving, de decreten van de vorst op tafelen noterend (de ganzeveer is sinds lang verdwenen). Aan de achterzijde zit de Welvaart, met als attributen de Hoorn des Overvloeds en wat geldstukken. De laatste figuur lauwert een - tegenwoordig ontbrekend - palladium (een beeldje van de beschermgodin van de stad Troje). Daarmee verwijst zij naar Willems rol als beschermer van het vaderland. Rechts op de sokkel is de Nederlandse Leeuw afgebeeld, met een zwaard tussen de voorpoten. Hierboven zijn de namen gegrift van de veldslagen waaraan de vorst heeft deelgenomen: Badajoz, Vittoria, Ciudad-Rodrigo, Salamanca, Quatre-Bras, Waterloo, Hasselt en Leuven.
Bij de herinrichting van 1995 werden beeld en sokkel geplaatst op een glazen verhoging die in open verbinding stond met de onderliggende fietsenstalling.

In de sokkel van het monument bevond zich een loden kistje. Daarin zaten twee biografieën over koning Willem II (uit 1849 en 1852) alsmede twee loden gedenkpenningen van het standbeeld. In 1993 werd dit kistje aangetroffen tijdens de tijdelijke verwijdering op 23 april 1993 van het beeld. Het kistje was door de tand des tijds zo aangetast door binnengedrongen vocht, dat het onherstelbaar was beschadigd. De inhoud kon niet meer worden bewaard. Bij de terugplaatsing van het standbeeld op 3 april 1996 werd een moderne kist van plexiglas met een CD-rom, waarop o.a. actuele gemeentelijke beleidsdocumenten en historische informatie waren gezet, samen met een lap-top door burgemeester mr. G.Ph. Brokx teruggeplaatst.

In 2009 werd de Heuvel weer veranderd. Om ruimte te maken voor deze herinrichting, is het 1000 kilo wegende standbeeld op maandag 27 oktober van zijn sokkel gehaald en naar een bronsgieterij in Haarlem gebracht en gerestaureerd. De massieve sokkel is ontmanteld en opnieuw opgebouwd aan de Noordzijde van de heringerichte Heuvel.

Koning Willem II en zijn 4 schikgodinnen zijn zuidwaarts gericht teruggeplaatst zodat ze heersen over het nieuwe Heuvelplein.

Bron: Kunst Onderweg, Paul van de Sande en 'Koning Willem II. Opperbevelhebber van het leger, ondernemer en grootgrondbezitter in Tilburg' (Ronald Peeters, Tilburg, 1999)

Fotografie Bart van Hattem